sta-je-disleksijaDisleksija je poremećaj u učenju čitanja. Složenost ovog poremećaja karakteriše više faktora. Može biti genetskog porekla ( tada se može pronaći disleksija kod roditelja ili braće i sestara) , ili kao minimalno prae – odnosno postnatalna posledica. Osim toga, sa disleksijom se javljaju i druge vrste poteškoća . One mogu biti uzročno-posledično povezane sa ostalim subporemećajima disleksije, kao što su poremećaji auditivnog i vizuelnog perceptivnog sistema, senzorne disfunkcije, slabija kratkotrajna radna memorija, poremećaji motorike i ravnoteže, lateralizacija , dominancija, neodlučnost u određivanju desne i leve ruke, poteškoće u savladavanju jezičkih sposobnosti.

Definicije o disleksiji su mnogobrojne u literaturi. Širok spektar definicija   može se rezimirati kao nesklad između očekivanja prema deci (npr. sposobnost deteta) , posvećenog vremena za učenje čitanja-pisanja, učestalosti vežbanja i dobijenog rezultata (Meixner Ildiko) .

Meixner Ildiko smatra, da dete ima disleksiju ukoliko se njeni postignuti rezultati u čitanju i pisanju znatno razlikuju u odnosu na očekivane rezultate u skladu sa opštim sposobnostima deteta, odnosno znatno se razlikuju u vremenu posvećenom učenju i vežbanju.

Procentualnu učestalost pojave disleksije autori različito procenjuju: u stručnoj literaturi se pojavljuju podaci od 1,8 % do 25 % . Ovaj veliki interval se može objasniti sa tim, da je između dobrog čitanja do prosečnog ili slabog čitanja sve do disleksije prelaz postepen, i veoma često zavisi od mišljenja autora, gde će povući granicu između prihvatljivog čitanja i disleksije.

Karakteristični simptomi disleksije mogu da se razlikuju od deteta do deteta, i pojavljuju se u mnogim oblicima. Simptome možemo kategorisati kao simptome koji se javljaju u čitanju i pisanju (zamena slova ili slogova, izostavljanje slova i slogova, spori tempo čitanja, razumevanje pročitanog teksta), simptomi koji se javljaju u govoru (zakasneli razvoj govora, poteškoće pri podeli reči na slogove, loša formulacija- sastavljanje rečenice), simptomi, koji se pojavljuju u ponašanju (dekoncentracija, zamor, promenjiva performansa-rezultati rada učenja) i ostali drugi simptomi (nerazvijen osećaj za ritam, poteškoće u orijentaciji, prepoznavanja delova tela, slaba prostorna i vremenska orijentacija).

Veoma je važno, da u terapijama za savladavanje disleksije, utičemo na one uzroke, i simptome, koji nam se čine najvažnijim, a u isto vreme da utičemo i na celokupnu ličnost deteta. Reedukacija disleksije treba da omogući detetu više stvari , da mu se poveća samopouzdanje, da mu se poboljšaju veštine čitanja i pisanja , da mu se omogući da nastavi svoje školovanje u različitim pravcima prilikom izbora budućeg zanimanja radi budućeg zaposlenja, da razvija svoj talenat, ukratko: da se detetova ličnost razvije celovito.

Zita Dudaš, logoped

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.